OLIVISIMO

Zeytinyağında polifenol (biyofenol) nedir, nasıl ölçülür?

Kısa cevap

Polifenoller (zeytinyağında çoğunlukla biyofenol diye anılır), zeytinden yağa geçen doğal bileşiklerdir. Yağın acılığını, boğazdaki yakıcılığını ve oksidasyona karşı dayanıklılığını belirler. Uluslararası Zeytin Konseyi yöntemiyle HPLC cihazında ölçülür ve tirozol cinsinden mg/kg olarak raporlanır.

Laboratuvar tezgâhında beher ve şişe içinde yeşil-altın zeytinyağı, petri kabında yeşil zeytinler

Polifenol nedir?

Polifenoller bitkilerin kendilerini korumak için ürettiği doğal bileşiklerdir. Zeytinde bol bulunurlar ve bir kısmı sıkım sırasında yağa geçer. Zeytinyağı literatüründe bu gruba genellikle biyofenoller denir; en bilinenleri hidroksitirosol, tirozol, oleokantal ve oleaseindir.

Zeytinyağına iki şey kazandırırlar:

  • Tat: Acılık ve boğazdaki yakıcılık büyük ölçüde polifenollerden gelir.
  • Dayanıklılık: Doğal antioksidan oldukları için yağın oksitlenmesini yavaşlatırlar.

Değeri neler belirler?

Aynı ağacın yağı bile yıldan yıla farklı ölçülebilir. Belirleyici etkenler:

  1. Hasat zamanı: Yeşil, erken toplanan zeytinde değer daha yüksektir.
  2. Çeşit ve iklim: Bazı zeytin çeşitleri doğal olarak daha zengindir.
  3. İşleme: Zeytinin bekletilmeden, düşük sıcaklıkta işlenmesi önemlidir.
  4. Saklama ve zaman: Değer şişede de düşmeye devam eder.

Bu yüzden zeytinyağlarında ölçülen değerler çok geniş bir aralığa yayılır. Bir şişe için tek doğru kaynak, o partiye ait laboratuvar raporudur.

Nasıl ölçülür?

Kabul gören yöntem, Uluslararası Zeytin Konseyi’nin COI/T.20/Doc. 29 yöntemidir. Yağdan çıkarılan fenolik bileşikler HPLC (yüksek performanslı sıvı kromatografisi) cihazında ayrıştırılır ve toplam değer tirozol cinsinden mg/kg olarak verilir. Sonucun güvenilir olması için analizin ISO/IEC 17025’e göre akredite bir laboratuvarda yapılması gerekir.

Etikette ne yazılabilir?

Avrupa Birliği’nde zeytinyağı polifenolleriyle ilgili sağlık beyanı, yalnızca 20 g yağda en az 5 mg hidroksitirosol ve türevleri içeren yağlarda kullanılabilir. Bu ölçüt “toplam biyofenol” ile aynı şey değildir; hidroksitirosol ve türevlerinin ayrıca ölçülmesi gerekir.

Olivisimo olarak bu nedenle ürünümüzde sağlık beyanı kullanmıyoruz. Bunun yerine ölçtüğümüz değeri ve kaynağını açıkça yazıyoruz.

Olivisimo’nun sonucu

Parametre Sonuç Kaynak
Toplam biyofenol (tirozol cinsinden) 219 mg/kg AYTB Laboratuvarı, rapor 2501439, 21.03.2025
Oleik asit (C18:1) %72,41 Formül Laboratuvarı, rapor 25/744-0, 21.03.2025

Her iki laboratuvar da TÜRKAK tarafından akredite edilmiştir. Raporların imzalı asıllarını ithalat dosyanız için talep edebilirsiniz.

Polifenolü korumak için

Yağı ışık geçirmeyen bir şişede, ocaktan uzakta ve kapağı kapalı saklayın; açtıktan sonra birkaç ay içinde tüketin. Daha fazlası için etiket okuma rehberimize göz atın.

Sık sorulanlar

Polifenol değeri zamanla düşer mi?

Evet. Işık, ısı ve hava polifenolleri yavaş yavaş azaltır. Yağı koyu şişede, serin yerde ve kapağı kapalı saklamak değeri korumanın en etkili yoludur.

Olivisimo’nun biyofenol değeri nedir?

Parti 1 için TÜRKAK akreditasyonlu AYTB Laboratuvarı’nda ölçülen toplam biyofenol değeri 219 mg/kg’dır (tirozol cinsinden, rapor 2501439, 21.03.2025).